یادگیری زبان انگلیسی فقط به شرکت در کلاس و حفظ کردن لغات محدود نمیشود. بسیاری از زبانآموزان ساعتهای زیادی برای یادگیری زبان وقت میگذارند، اما نتیجهای که انتظار دارند به دست نمیآورند. دلیل این مسئله گاهی کمبود تلاش نیست؛ بلکه روش مطالعه نادرست است.
Richard C. Yorkey در کتاب Study Skills for Students of English بر این نکته تأکید میکند که زبانآموزان باید علاوه بر یادگیری خود زبان، مهارتهای لازم برای مطالعه مؤثر به زبان انگلیسی را نیز یاد بگیرند.
این مهارتها میتوانند سرعت یادگیری را افزایش دهند و به زبانآموز کمک کنند تا با استقلال بیشتری مطالعه کند.
چرا مهارت مطالعه در یادگیری زبان انگلیسی مهم است؟
فرض کنیم زبانآموزی هر روز دو ساعت انگلیسی مطالعه میکند. اگر بیشتر این زمان صرف حفظ کردن فهرستهای طولانی از لغات یا خواندن چندباره یک متن بدون هدف مشخص شود، ممکن است بخش زیادی از اطلاعات خیلی زود فراموش شود.
در مقابل، مطالعه هدفمند باعث میشود زبانآموز بداند:
- چه چیزی را باید یاد بگیرد.
- چگونه اطلاعات مهم را پیدا کند.
- چگونه لغات جدید را یاد بگیرد.
- چگونه از متن یادداشت بردارد.
- چگونه میزان یادگیری خود را بررسی کند.
- چگونه برای آزمون آماده شود.
بنابراین، مهارت مطالعه بخشی از مهارت یادگیری زبان است.
۱. مطالعه انگلیسی را با هدف مشخص شروع کنید
یکی از اشتباهات رایج این است که زبانآموز کتاب را باز میکند و بدون هدف شروع به خواندن میکند.
قبل از مطالعه، چند سؤال ساده از خودتان بپرسید:
امروز چه چیزی میخواهم یاد بگیرم؟
برای مثال، هدف شما میتواند یکی از این موارد باشد:
- یادگیری ۱۰ واژه جدید
- درک ایده اصلی یک متن
- تمرین زمان گذشته
- پیدا کردن اطلاعات مشخص در یک مقاله
- آماده شدن برای یک آزمون
- تمرین خلاصهنویسی
هدف مشخص باعث میشود مطالعه شما فعالتر شود.
به جای اینکه فقط بگویید «امروز انگلیسی میخوانم»، هدف دقیقتری تعیین کنید؛ برای مثال:
Today I will learn ten new words and use each one in a sentence.
این هدف هم مشخص است و هم قابل اندازهگیری.
۲. هنگام خواندن، همه کلمات را ترجمه نکنید
یکی از مشکلات رایج زبانآموزان این است که هنگام خواندن یک متن انگلیسی، با هر کلمه ناآشنا بلافاصله سراغ فرهنگ لغت میروند.
این روش میتواند روند خواندن را بسیار کند کند.
در بسیاری از موارد، لازم نیست معنی تکتک کلمات را بدانید. ابتدا تلاش کنید معنی کلی جمله یا پاراگراف را از روی بافت حدس بزنید.
برای مثال:
Sarah was exhausted after working all day, so she went to bed early.
اگر معنی واژه exhausted را نمیدانید، ممکن است از بخش دوم جمله متوجه شوید که Sarah به دلیل کار کردن در تمام روز زود به رختخواب رفته است. بنابراین میتوانید حدس بزنید که exhausted به خستگی شدید مربوط است.
بعد از حدس زدن، میتوانید معنی واژه را در فرهنگ لغت بررسی کنید.
این روش باعث میشود خواندن شما فعالتر شود.
۳. از فرهنگ لغت انگلیسی به شکل هوشمندانه استفاده کنید
فرهنگ لغت فقط برای پیدا کردن ترجمه یک کلمه نیست.
یک فرهنگ لغت مناسب میتواند اطلاعات مهمی درباره یک واژه در اختیار شما قرار دهد؛ مانند:
- معنی واژه
- تلفظ
- نقش دستوری
- مثال
- شکلهای مختلف کلمه
- ترکیبهای رایج واژه
بنابراین، وقتی واژه جدیدی پیدا میکنید، فقط معادل فارسی آن را یادداشت نکنید.
برای مثال، اگر واژه decision را یاد میگیرید، بهتر است ترکیبهای آن را نیز ببینید:
make a decision
a difficult decision
reach a decision
یادگیری واژه در کنار ترکیبهای رایج، کاربرد آن را برای شما آسانتر میکند.
۴. واژگان را در جمله یاد بگیرید
حفظ کردن فهرستی از کلمات ممکن است در کوتاهمدت مفید باشد، اما برای استفاده واقعی از زبان کافی نیست.
فرض کنید این کلمات را یاد گرفتهاید:
improve – decision – opportunity – achieve
به جای اینکه فقط معنی فارسی آنها را حفظ کنید، برای هر کلمه یک جمله بسازید.
مثلاً:
I want to improve my English.
She made an important decision.
This course is a good opportunity to practice English.
He worked hard to achieve his goal.
وقتی کلمه را در یک جمله میبینید و خودتان نیز از آن استفاده میکنید، ارتباط میان واژه و کاربرد آن قویتر میشود.
۵. هنگام مطالعه یادداشت بردارید
مطالعه بدون یادداشتبرداری میتواند منجر به فراموشی بخش زیادی از اطلاعات شود.
البته یادداشتبرداری به این معنی نیست که تمام متن را دوباره بنویسید.
هدف، ثبت اطلاعات اصلی است.
برای هر متن میتوانید این موارد را یادداشت کنید:
موضوع اصلی:
What is the text about?
ایدههای مهم:
What are the main points?
واژگان جدید:
Which words are important?
سؤالهای مهم:
What questions can I answer after reading?
برای مثال، اگر درباره فواید ورزش مطالعه میکنید، به جای نوشتن تمام پاراگراف، میتوانید بنویسید:
- improves physical health
- reduces stress
- increases energy
- helps concentration
این نوع یادداشتبرداری مطالعه و مرور بعدی را آسانتر میکند.
۶. خلاصهنویسی را تمرین کنید
یکی از بهترین روشها برای بررسی میزان درک یک متن، خلاصه کردن آن است.
بعد از خواندن یک متن، کتاب را ببندید و تلاش کنید مفهوم اصلی آن را با زبان خودتان توضیح دهید.
اگر نمیتوانید متن را خلاصه کنید، احتمالاً هنوز ارتباط میان ایدههای اصلی را به خوبی درک نکردهاید.
برای شروع میتوانید از این الگو استفاده کنید:
The text is mainly about…
The writer explains that…
The main reason is…
The text also shows that…
بعد از مدتی تلاش کنید خلاصهها را بدون استفاده از این الگوها بنویسید.
۷. مطالعه را به بخشهای کوتاه تقسیم کنید
مطالعه طولانی همیشه به معنی یادگیری بیشتر نیست.
اگر یک زبانآموز برای مدت طولانی بدون استراحت مطالعه کند، تمرکز او به تدریج کاهش پیدا میکند.
به جای یک جلسه بسیار طولانی، مطالعه را به بخشهای کوچکتر تقسیم کنید.
برای مثال:
۲۰ دقیقه مطالعه + ۵ دقیقه استراحت
در یک جلسه ۲۰ دقیقهای میتوانید:
- یک متن کوتاه بخوانید.
- ایده اصلی را پیدا کنید.
- پنج واژه مهم را مشخص کنید.
- دو یا سه جمله درباره متن بنویسید.
سپس چند دقیقه استراحت کنید و بعد سراغ فعالیت بعدی بروید.
۸. هنگام مطالعه سؤال بپرسید
مطالعه مؤثر فقط نگاه کردن به کلمات نیست.
از متن سؤال بسازید.
برای مثال، قبل از خواندن یک متن درباره یادگیری زبان، از خودتان بپرسید:
- What is the main idea?
- What are the benefits of learning English?
- What problems do learners face?
- What solutions does the writer suggest?
سپس هنگام خواندن، به دنبال پاسخ این سؤالها باشید.
به این ترتیب، ذهن شما برای پیدا کردن اطلاعات مشخص فعال میشود.
۹. قبل از آزمون فقط مطالب را دوباره نخوانید
یکی از روشهای رایج مطالعه برای امتحان، چند بار خواندن کتاب است.
اما خواندن دوباره به تنهایی همیشه کافی نیست.
بهتر است بعد از مطالعه، خودتان را امتحان کنید.
برای مثال:
- بدون نگاه کردن به کتاب، نکات مهم را بنویسید.
- واژههای جدید را به یاد بیاورید.
- درباره موضوع با صدای بلند صحبت کنید.
- سؤالهای احتمالی امتحان را طراحی کنید.
- به سؤالها بدون نگاه کردن به پاسخ جواب دهید.
این روش به شما نشان میدهد که واقعاً چه چیزهایی را یاد گرفتهاید.
۱۰. یادگیری زبان را به یک عادت تبدیل کنید
مهارتهای مطالعه با یک بار تمرین ایجاد نمیشوند.
برای تبدیل شدن به یک زبانآموز مستقل، باید این مهارتها را به صورت منظم تمرین کنید.
یک برنامه ساده میتواند چنین باشد:
برنامه روزانه ۳۰ دقیقهای
۱۰ دقیقه: خواندن یک متن کوتاه انگلیسی. بررسی واژگان مهم، یادداشتبرداری، خلاصه کردن متن و مرور واژگان و نکات قبلی هرکدام ۵ دقیقه.
اگر هر روز چنین برنامهای را اجرا کنید، به تدریج مطالعه انگلیسی برای شما به یک عادت تبدیل میشود.
یک نکته مهم از رویکرد Yorkey
یکی از نکات مهم در رویکرد Yorkey این است که مهارتهای مطالعه صرفاً با خواندن درباره آنها ایجاد نمیشوند؛ بلکه باید آنها را تمرین و در مطالعه واقعی به کار برد.
بنابراین، اگر درباره یادداشتبرداری مطالعه میکنید، همان روز هنگام خواندن یک متن انگلیسی یادداشتبرداری کنید.
اگر درباره استفاده از فرهنگ لغت یاد میگیرید، چند واژه واقعی را با فرهنگ لغت بررسی کنید.
اگر خلاصهنویسی را تمرین میکنید، بعد از خواندن یک متن، خلاصه آن را بنویسید.
به بیان ساده:
مهارت مطالعه با مطالعه کردن درباره مهارتها ایجاد نمیشود؛ با استفاده مداوم از آنها ایجاد میشود.
چکلیست مطالعه مؤثر انگلیسی
قبل از پایان جلسه مطالعه، این سؤالها را از خودتان بپرسید:
☐ هدف مشخصی برای مطالعه داشتم؟
☐ ایده اصلی متن را فهمیدم؟
☐ پیش از استفاده از فرهنگ لغت، معنی کلمات را از بافت حدس زدم؟
☐ واژههای مهم را در جمله یاد گرفتم؟
☐ از متن یادداشت برداشتم؟
☐ توانستم متن را با کلمات خودم خلاصه کنم؟
☐ خودم را بعد از مطالعه ارزیابی کردم؟
اگر بیشتر پاسخهای شما «بله» است، احتمالاً مطالعه شما فعال و هدفمند بوده است.
یادگیری موفق زبان انگلیسی فقط به تعداد ساعتهایی که برای مطالعه صرف میکنیم بستگی ندارد. روش مطالعه نیز اهمیت زیادی دارد.
استفاده درست از فرهنگ لغت، یادگیری واژگان در بافت، خواندن هدفمند، یادداشتبرداری، خلاصهنویسی و خودارزیابی میتوانند مطالعه انگلیسی را مؤثرتر کنند.
دیدگاه آموزشی Richard C. Yorkey در Study Skills for Students of English نیز بر همین اهمیت مهارتهای عملی مطالعه تأکید دارد. این کتاب مجموعهای از مهارتهای مورد نیاز زبانآموزان برای مطالعه به زبان انگلیسی را پوشش میدهد؛ از خواندن و واژگان تا یادداشتبرداری، نوشتن و آمادگی برای آزمون.
پس اگر احساس میکنید با وجود ساعتهای زیاد مطالعه هنوز پیشرفت کافی ندارید، شاید زمان آن رسیده باشد که فقط بیشتر مطالعه نکنید؛ بلکه بهتر مطالعه کنید.
بدون دیدگاه